Bunga kantan (Etlingera elatior) terkenal bukan sahaja kerana keindahan bunganya yang eksotik, tetapi juga kerana aroma segar yang menjadi pelengkap hidangan seperti asam laksa, kerabu, dan tomyam. Namun, sebelum ia menghiasi pinggan atau taman, perjalanan kantan bermula sama ada daripada benih atau rizom.
1. Benih: Permulaan dari Buah Matang
Benih kantan berasal daripada buah yang terbentuk selepas proses pendebungaan berjaya. Buah ini berbentuk bujur, hijau ketika muda dan bertukar coklat atau kemerahan apabila masak.
Langkah asas menanam benih kantan:
- Pilih benih berkualiti – Warna gelap, keras, dan bebas kerosakan.
- Bersihkan benih – Buang sisa buah untuk elak serangan kulat.
- Rendam 24 jam – Melembutkan kulit benih dan mempercepatkan percambahan.
- Semaian – Gunakan media gembur dan kaya bahan organik.
- Kelembapan konsisten – Pastikan media tidak kering.
Walaupun benih kantan boleh bercambah, prosesnya agak perlahan, mengambil masa beberapa minggu hingga bulan bergantung kepada keadaan.
2. Rizom: Jalan Pintas untuk Tumbuh Lebih Cepat
Rizom ialah batang bawah tanah yang menyimpan tenaga dan mampu menghasilkan pucuk baharu. Kaedah pembiakan melalui rizom lebih digemari oleh pekebun kerana:
- Pertumbuhan lebih cepat – Anak pokok sudah mempunyai simpanan tenaga daripada rizom induk.
- Keseragaman tanaman – Ciri varieti induk dikekalkan.
- Kadar kejayaan tinggi – Lebih tahan terhadap tekanan persekitaran berbanding benih.
Cara asas menanam melalui rizom:
- Potong rizom dengan sekurang-kurangnya satu mata tunas.
- Keringkan potongan 1–2 hari untuk elak reput.
- Tanam di tanah gembur dengan kedalaman 5–10 cm.
- Siram secukupnya dan lindungi daripada cahaya terik pada peringkat awal.
3. Mana Lebih Baik – Benih atau Rizom?
- Benih sesuai untuk pengumpulan varieti baharu atau projek penyelidikan kerana ia boleh menghasilkan variasi genetik.
- Rizom sesuai untuk penanaman komersial atau hiasan kerana cepat tumbuh dan seragam.
4. Potensi Ekonomi
Permintaan terhadap bunga kantan yang semakin meningkat menjadikan kedua-dua bentuk bahan tanaman – benih dan rizom – mempunyai nilai pasaran. Pekebun boleh memilih kaedah bergantung kepada tujuan penanaman:
- Rizom untuk hasil pantas dan skala besar.
- Benih untuk pembiakan jangka panjang dan penyimpanan stok genetik.
Penutup
Tidak kira sama ada bermula daripada benih kecil yang memerlukan kesabaran, atau rizom yang sedia untuk memecut pertumbuhan, kedua-duanya membawa kepada destinasi yang sama – kuntuman bunga kantan yang memukau mata dan membangkitkan selera. Pilihan ada di tangan penanam, bergantung kepada masa, tujuan, dan sasaran hasil yang diinginkan.
About the Author
